Dette er mine gamle dager

Tore Renberg: Dette er mine gamle dager

Dette er ei god bok! Jarle Klepp har nå blitt vaksen og familiemann. Han har ei kone han er glad i og to flotte barn, dottera Åshild og sonen Sven. Men fortida klarer han ikkje heilt å legga bak seg. Dersom du har følgt hovudpersonen, Jarle, gjennom tidlegare år, veit du at han vaks opp med ein far som var alkoholikar. Faren er nå død, og sjølv om Jarle ønskjer å legga dette bak seg, kjem hendingar frå fortida inn i livet nå og mørklegg det.

Det er skildringane som gjer denne boka til ei flott bok. Forfattaren er ein tydeleg observatør. Dette er i første rekke ei bok som handlar om relasjonar. Familien er omtala med varme og kjærleik, og barna får komma fram som dei ulike individa dei er. Jarle har blitt ein stolt far. Men fortsatt slit han altså med øydelagde relasjonar til faren. Det påverkar òg familielivet han nå lever. Ei truverdig og lærerik bok.

Anne

Villa Europa

K.Bjørnstad: Villa Europa

«Morsomt. Velskrevet. Dødsens alvorlig», skal boka vera i følgje Ingvar Ambjørnsen. Eg er einig i at ho er velskriven og alvorleg, men morosam er ho ikkje. Etter mi meining blir me i staden presentert for mange tragiske hendingar og personar.

Bakteppet for romanen er historiske hendingar og samfunnsutviklinga frå 1892 og fram til 1991. Midt i denne samfunnsutviklinga følgjer me fire generasjonar av menn og kvinner med utgangspunkt i eit hus som blir kalla Villa Europa. Det er stemmene til fire menn og fire kvinner me møter, men der sluttar òg likskapen. Mennene er stort sett drittsekkar, medan kvinnene stort sett er svært oppegåande, men må lida for menn sine dårlege handlingar. Blir dette noko skjematisk? Eg tykkjer nok at personane blir noko stereotypiske, sjølv om det hjå enkelte av dei kan sporast ei endring og større innsikt med åra. I tillegg blir det vel mykje at skjebnar går i arv.

Likevel, boka er interessant fordi ho følgjer fire generasjonar gjennom 1900-talet og samtidig drøftar mennesket si stilling mellom å vera fri og avhengig i forhold til andre personar. Eg tykkjer òg boka får fram at det som gjer livet meining som held, er å finna noko større enn berre seg sjølv og eigen framgang å kjempa for.

Boka er på 525 sider. Bjørnstad har eit godt språk, men forlaget har slurva med korrekturen i denne pocketutgåva. Mange trykkfeil irriterer!

Anne

Det siste du skal se er et ansikt av kjærlighet

Eiving Hofstad Evjemo: Det siste du skal se er et ansikt av kjærlighet

Det er sagt om denne boka at ho skildrar kommune-Noreg, ja rett og slett er ei kommuneroman. Det er noko eg kan vera einig i. Me blir kjent med nokre personar i ein kommune i Noreg, arbeidet dei har og delvis privatlivet deira. I tillegg er det mange skildringar av utviklinga i kommunen, politiske vedtak, nye tiltak for å skaffa fleire innbyggjarar og større trivsel, som mange kan kjenna seg igjen i. Det er kvardagen til folk som blir skildra, og Evjemo skriv godt og ofte ganske humoristisk!

Likevel må eg seia at eg gjennom dei 488 sidene var noko ambivalent til heile boka. Lika eg henne eller gjorde eg ikkje? Eg lika språket og dei gjenkjennelege skildringane av ein middels stor kommune, men elles tykte eg boka langt på veg skreiv om det meiningslause livet. Små detaljar og små tankar om kvardagen, og menneske som har kjørt seg fast i livet eller gitt opp. Her er ingen store tankar eller noko djupare meining.

For meg som er svært glad i gode kvardagar, blei det vanskeleg å vera med på hovudtankane i boka, nemleg at «folk flest» har meiningslause liv. Eg håpar det ikkje er slik, og eg tykte boka skildra mennesket for smått. Nokre har samanlikna skrivemåten med Knausgård sin skrivestil. Det kan til dels vera sant, i og med at begge tar tak i små detaljar som dei kan skildra grundig og kreativt. Men hjå Knausgård er personane skildra med større nyansar og dei har  større filosoferingar over livet.

Boka har elles fått gode omtalar, så les gjerne boka og sjå kva du tykkjer sjølv.

Anne

 

Forestillinger om et hjem

Linn Rottem: Forstillinger om et hjem

Dette var ei ubehageleg bok å lesa. Ikkje fordi det er så mykje fælt i ho eigentleg, men fordi boka får tydeleg fram at ein kan meina det godt, men gjera skade likevel.

I boka møter me ein liten familie, Hallvard som er skodespelar, Sara som er forlagsredaktør og 15 år gamle Agnes. Forteljarstemma byter på å ligga hjå Hallvard og Agnes. Sara kjem ut for ei ulukke og blir svært skada, så skada at lite tyder på at ho nokon gong blir seg sjølv igjen. Det er òg tvil om kor mykje ho får med seg av det som skjer rundt henne. Slik sett blir ho utan stemme.

 Hallvard bestemmer likevel at Sara skal flytta heim, ho skal vera ein del av familien fortsatt. Han prøver å ta dei rette vala. Men er dette dei rette vala? Dottera Agnes meiner òg dette er det beste, eller gjer ho det? Me kjem altså nær innpå far og dotter. Det er ikkje alltid det er like god samanheng mellom det dei seier og gjer og det dei eigentleg meiner. Forestillinger om et hjem blir difor ei bok som skildrar tankar ein gjer seg  om kva andre meiner og forventar, men ei «forestilling» er ikkje alltid rett.

Sjølv om eg i starten skriv at dette er ei ubehageleg bok, tykte eg det var ei god bok. Dette er faktisk ein situasjon som ein familie kan komma oppi, og boka gir difor eit realistisk bileta av dei dilemma dette kan gi.

Boka går raskt å lesa, 233 sider.

Anne

Verdens ende

Ketil Bjørnstad: Verdens ende

Aslak Timbereid er aleinefar og skal følgja dottera, Emma, opp til mora til Helgeland. Planen er at Emma skal vera der i haustferien. Men det endar tragisk med at Emma blir skada på flyet og døyr. Kven si skuld er dette?

Sjølve handlinga er altså opp i dagen og raskt avklara, men kva skjer med dei som lever vidare? Boka tar opp tema som mobbing, hemn, vondskap, skuld og hat, men handlar og om forsoning og det å leva vidare etter eit stort tap.

Eg tykkjer dette er ei god bok om desse tema. Ein følgjer i første rekke hovudpersonen Aslak Timbereid ut over i romanen, men får i tillegg sjå koss mora prøver å komma vidare. Eitt av tema eg nemner over tenkjer de kanskje at ikkje passar inn med handlinga elles, nemleg mobbing. Dette er likevel fletta inn i boka på ein fin måte. Emma har på skulen blitt utestengd utan at dei vaksne har greidd å gjera noko med det. Boka får godt fram kor hjelpelaus ein som foreldre då kan kjenna seg. Koss taklar skulen at ein av elevane som er blitt mobba er død?

Eg har ikkje lese noko av Bjørnstad før, men denne boka var så god at det fekk eg lyst til å gjera.

 Boka er på 306 sider.

Anne

Hunger

Harald Rosenløw Eeg: Hunger

Endeleg blir det omtale av ei ungdomsbok igjen! Bak på omslaget står det:» En uhyggelig kjærlighetshistorie». Eg kan skrive under på at boka gir ei uhyggeleg stemning, men tykkjer ikkje dette er ei typisk kjærleikshistorie. Eg er heller ikkje sikker på at eg forstod alt i denne boka, men det skal ein vel kanskje ikkje alltid gjera. Då eg las boka tenkte eg: Er det hovudpersonen, Marius,  eller verda som er gal?

Marius bur i Tønsberg saman med mor, far og broren Sven. Broren har «stått opp frå dei døde». Han har altså vore alvorleg sjuk, men er blitt frisk igjen. Sven har fått mykje merksemd og mange gåver på grunn av sjukdommen medan Marius heime blir oversett og ute blir sett rart på som «broren til sjuke Sven». Det verkar ikkje som om Marius har venner før det flyttar inn ein gut i naboleilegheita, Kai. Kai og Marius leikar i ei fantasiverd, men blir leiken etter kvart verkelegheit?

Etter kvart blir foreldra skilde og det blir bestemt at Marius blir med mora. Det går heller ikkje så bra med han på den nye staden, så han bestemmer seg for å reisa tilbake til faren i Tønsberg. I mellomtida har faren blitt ein sjølvopptatt helse- og handlefrik. Marius prøver å rydda opp i det som blei vanskeleg før han reiste, og går i gang med friskt mot. Ein lærar prøver å hjelpa han, men leikar sjølv terapeut i staden for å senda Marius vidare i systemet.

Boka vekslar mellom å skriva om Nå og Da. Det er ei ganske sår bok som kanskje i første rekkje handlar om å ikkje bli sett. Likevel tykkjer eg denne boka hamnar i same grøfta som mange ungdomsbøker : foreldre og lærarar er hjelpelause, heilt utan sunn fornuft og sjølvopptatte.  Eg håpar jo i det lengste at denne stereotypien ikkje stemmer heilt på oss?

«Hunger» blei nominert til Brageprisen for beste ungdomsroman i 2012. Her er grunngjevinga frå juryen:

"Harald Rosenløw Eeg har skrevet en medrivende psykologisk thriller. Marius kommer tilbake til Tønsberg etter å ha vært borte en stund. Hva har skjedd? Eller har det egentlig skjedd noe? Hva er sant og hva er bare fantasier i Marius sitt hode? Dette er historien om en ung gutt og hans verden som er i ferd med å falle fra hverandre. Gjennom et intenst språk kommer vi tett på Marius og hans sinn, men Hunger gir ingen svar. Den provoserer med sin åpenhet, men trigger samtidig til diskusjon. God litteratur engasjerer, forfører og stiller spørsmål. Hunger er en slik bok."

Les gjerne òg omtalane under:

http://www.nrk.no/nyheter/kultur/litteratur/1.8372151

http://www.dagbladet.no/2012/10/28/kultur/bok/litteratur/litteraturanmeldelser/anmeldelser/24077701/

Anne

 

Extremely loud and incredibly close

Jonathan Safran Foer: Extremely loud and incredibly close

 

Hendingane i denne boka foregår i storbyen New York. Det er Oskar som er hovudpersonen, ein gut på åtte eller ni år som mista faren sin i terrorhandlingane 11. september 2001. I ettertid har Oskar slite og han bruker metaforar som "wear heavy boots" og "white clothes" for å skildre korleis han har det, men på andre område er han ein unormal, oppvakt gut, og eg vil seie at han er ei miniatyrform for rektor Humlesnurr i Harry Potter. Oskar skriv brev til Stephen Hawking utan særleg hell (og alle svara er like). Han skriv brev til andre og spør om å få vere assistenten deira i diverse forsking, og han finn opp diverse nye ting før han sovnar. I tillegg er han glad i å snakke fransk og lese i faktabøker om forskjellige rare fenomen. Oskar er ateist, men han er òg i mot banning, noko som kan gi utruleg mange rare ord når han er sint. 

 

Plottet i boka dreier seg om ein nøkkel Oskar fann i faren sine saker, og det går ikkje lenge før han knyter etternamnet Black opp til nøkkelen. Nå er det likevel slik at det i New York er 162 millionar stader der denne nøkkelen kan passe, men "heldigvis" er det bare 417 personar i byen som heiter Black til etternamn. Kvar søndag reiser Oskar ut på eventyr for å snakke med alle personane med Black som etternamn, og etter kvart får han seg òg ein medhjelpar.

 

Parallelt med historia om Oskar får me følgje bestemora, mora til faren, og den lenge sakna bestefaren til Oskar. Begge skriv brev og dagbok om tidligare hendingar, bestemora til Oskar og bestefaren til faren til Oskar. Dette gjer at lesaren heile tida sit med litt meir informasjon enn hovudpersonane. Boka er fenomenal og plottet er fantastisk. Eg plar å seie at hadde eg vore ti år yngre hadde eg vore forelska i denne guten. Trass i at faren er død, er han på mange måtar livsglad, sjølv om han er ein pessimist. Boka er kjempebra skriven, og den manglar faktisk ein del avsnitt, men det gir ein effekt som gjer at me forstår meir korleis samtalar utspelar seg. 

Det er òg heile sider med teikningar eller bilete i boka, så for dei som liker dette, kan dette vere ei morosam, men bra bok.

 

Bare sånn heilt til slutt, slik ser standarsvaret ut som Oskar får tilbake fire gonger frå Stephen Hawking

Thank you for your letter. Because of the large
volume of mail I receive, I am unable to write
personal responses. Nevertheless, know that I
read and save every letter, with the hope of one
day being able to give each the proper answer it
deserves. Until that day,
Most sincerely,
Stephen Hawking

 

Men til slutt...

 

Mai Lene

 

Alene sammen

Abraham Verghese: Alene sammen

Alene sammen er ei stor bok. Det er ei bok for dei som er interesserte i kirurgi, for alle som er interesserte i Etiopisk historie, ei bok for dei som har misjonærbakgrunn og ikkje minst ei bok for alle oss som likar ei god og lang familiehistorie. Boka er stor, òg i omfang, med 776 sider.

Verghese har tidlegare utgitt fagbøker, og fagmennesket skin godt igjennom i denne boka. Eg må nok innrømma at eg las litt fort over detaljerte kirurgiske opplysningar,  men det ga eit lite innsyn i eit ukjent miljø for meg. Heilt bak i boka har forfattaren i tillegg skrive ned kva som er faktiske hendingar og personar og kva som er oppdikta.

Men i første rekkje er dette ein roman om tvillingane Shiva og Marion og deira oppvekst på eit misjonssjukehus i Addis. Dei er einegga tvillingar, men relativt ulike likevel. Mora døyr under fødselen og faren stikk av. To medarbeidarar av foreldra på sjukehuset tar over foreldreansvaret. Tvillingane er frå starten av svært avhengige av kvarandre og opptrer ofte som ein person. Det at tvillingane både er like og samtidig forskjellige, skapar etter kvart konfliktar.  Men kanskje er dei fortsatt meir avhengige av kvarandre enn dei i utgangspunktet trur sjølv? Ei roman om store kjensler og dramatiske hendingar.

Boka er ikkje inne på biblioteket ennå, men er bestilt.

Anne

Indias datter

Shilpi Somaya Gowda: Indias datter

To historier blir fletta saman i denne boka. I India opplever Kavita at ektemannen drep det første barnet fordi det blei ei jente. Då neste barn òg blir ei jente, leverer ho barnet til ein barneheim. I USA strever Somer og hennar indiskfødde mann Krishnan, med å få barn. Til slutt vel dei å adoptera ei jente frå India, dottera til Kavita.

Ein blir i Indias datter kjent med dei verste og beste sidene med India, dette er  gjort på ein realistisk måte og er etter mi meining den beste delen av boka. I tillegg tykkjer eg boka i starten er gripande når ho skildrar Somer sitt sterke ønske om å få barn og nederlaga når dette mislukkast. Då Somer og Krishnan til slutt bestemmer seg for å adoptera, skulle ein tru at alt blir bra, men slik blir det ikkje. Somer fryktar at Krishnan og familien hans i India skal opplevast nærare for barnet enn ho sjølv er, fordi dei har indisk bakgrunn.  For å halda på barnet, gjer Somer ein del val som ikkje nødvendigvis er like smarte. I innhald tykkjer eg difor det er mykje bra med Indias datter, men mot slutten blir ho for enkel. Nå har ikkje eg drive noko med yoga sjølv, men er det slik at alle problem kan løysast med yoga, så burde vel nokon kvar prøva det ut.

Det blir brukt ein del indiske ord i teksten. Desse er forklart bak i boka. Språkleg er ikkje boka nokon genistrek, men dei 365 sidene går raskt unna.

 Anne

Det dyrebare

Linn Ullmann: Det dyrebare

Denne boka les eg på slutten av sommaren, og det gjorde nok leseopplevinga spesiell. Boka handlar om familien Dreyer Brodal; faren Jon Dreyer, mora Siri Dreyer-Brodal, barna Liv og Alma, mormora Jenny og om barnepassaren Mille, som blir borte. Dette blir både ei slags familiekrønike og ei bok om den forsvunne jenta. Å lesa om Mille samtidig med «Sigrid-saka», gjorde inntrykk. Ein får innsyn i koss forsvinninga pregar personane rundt.

 Samtidig handlar «Det dyrebare» om familierelasjonar. Personane er svært godt skildra. Dei er kompliserte, ingen er bare god eller bare vond, men hemmeleghald og dårleg kommunikasjon påverkar forholda dei har til kvarandre.

 «Det dyrebare» er skrive på ein litt pratande måte, med innskotne setningar og forklaringar i parentes. Men Ullmann sitt språk er ikkje lettvindt, eg opplever at her ligg mykje mellom linjene. Eit eksempel er Jon Dreyer som skildrar mange jenter/damer på same måte. Er det ein samanheng mellom dette og skrivesperra han har som forfattar?

Etter mi meining er dette ei veldig god bok, og dei 390 sidene går fort unna.

Anne

Karitas

Baldursdóttir, Kristín Marja: Karitas

 Denne boka blei nominert til Nordisk Råds Litteraturpris i 2006, men kom ut på norsk nå i år. Boka handlar om Karitas, hennar oppvekst og liv frå 1915-1939 på Island. Karitas har eit kunstnarsinn, det forstår dei næraste rundt henne, men vilkåra for å dyrka denne evna, er ikkje den beste i miljøet ho veks opp. Mora er blitt enke og har seks barn. Ho set likevel si æra i at alle barna skal få ei utdanning, men kva skal det bli av Karitas? Karitas sjølv blir dregen mellom kjærleik og ansvar for familie på eine sida og kunsten på den andre. Boka inneheld òg mange skildringar av arbeidet og livet på Island i dette tidsrommet.

Boka er skriven i  ein slags sagastil. Det blir dvelt lite med kjensleskildringar, men me forstår mykje av det som skjer gjennom korte kommentarar og til dels sterke handlingar. Nokre kapittel er svært korte og nærast skrive som poesi, her er det Karitas som får formulera seg som den kunstnaren ho er. Eg tykkjer boka er svært god språkleg.

Steinar Sivertsen har bokmelding av Karitas i Stavanger Aftenblad 30.07.12, og eg siterer: «Fattigdom, slit og brå død, hjertes uregjerlige, kronglete tilstander, savn og svik og mørkt begjær, stor lykke og dyp sorg – her fins en rekke symbolske ledemotiv, knallsterke enkeltscener og mye av den (melo)dramatikken mange såkalte «vanlige» lesere øsnker å finne i ein episk skillingsvise av det underholdende slaget, skulle jeg tro. Så derfor: Anbefales»

Eit lite tips som eg sjølv fekk før eg skulle gå i gong med boka: Ikkje les bak på omslaget, for der blir det røpt litt vel mykje av handlinga, noko som tar vekk ein del av spenninga i boka.

Boka er på 464 sider, men desse går fort å lesa.

Anne

Jeg skal gjøre deg så lykkelig

Anne B. Ragde: Jeg skal gjøre deg så lykkelig

Denne boka kom i haust og eg har tenkt at det sikkert er ei passe grei bok til å ha med seg i ein eller annan ferie. Nå har eg altså endeleg fått lese ho, men eg må dessverre seia at dette ikkje er ei bok som engasjerer meg noko særleg.

Ragde skildrar familiane i ei blokk i Trondheim på 60-talet. Blokka har fått namnet: Ungdommens Egen Heim, og dette var visstnok namnet på blokka Ragde sjølv budde i då ho vaks opp. Boka er likevel ikkje ein sjølvbiografi, men gir meir Ragde sitt tidsbilete av 60-talet og moderniseringa som startar då. Skildringa av gleda over alle nye hjelpemiddel som etter kvart kjem og den store endringa mange opplever i forhold til eigen oppvekst, er interessant.

 I tillegg får ein presentert familiestrukturen med barn, (eller mangelen på barn), heimeverande koner og menn som slappar av med sitt etter arbeidsdagen er slutt. Ragde tar for seg kvar familie i alle leiligheitene i oppgangen. Me blir ikkje bare ein tilskodar eller kikkar, men kjem nært innpå og får innblikk i kva dei tenkjer og opplever. Men det er i dette eg tykkjer Ragde skildrar personane for stereotypt. Kort fortalt så er kvinnene anten opptatt av å gjera husarbeidet betre enn dei rundt seg,  og/eller dei er mest opptatt av koss dei skal få ein mest behageleg og avslappande dag. Mennene kjem heim frå arbeid, men dei tenkjer ikkje noko på det etter dei kjem heim. Nei, dei er stort sett opptatt av Vietnamkrigen og (det manglande) sexlivet. Boka har etter mi oppfatning ikkje noko handling eller  driv.

Les gjerne boka om du likar å mimra over ting og tang på 60-talet, eller om du treng fleire argument for kvifor kvinne bør ut i arbeid. Familielivet på 60-talet blir ikkje akkurat glorifisert.

Anne

Maya

Isabel Allende: Maya

Dette er ei kjekk bok å ta med på ferie, men ho er nok mest for jenter/damer. Allende skriv som alltid frodig og med mykje chilensk krydder.

Maya Vidal har vakse opp i California hjå besteforeldra. Bestemora er frå Chile og bestefaren er afroamerikansk. Dei gir barnebarnet ein heller utradisjonell oppvekst, sett med amerikanske auge. Då bestefaren dør, fell verda i saman både for bestemora og Maya, og for Maya går det riktig ille. For å redda Maya, sender bestemora henne til landsbygda i Chile, med mål om at ho skal få ein ny start i livet.

Boka vekslar mellom å fortelja om oppvekst, perioden då det går bratt nedover og livet på øya Chiloé i Chile. Mest spennande, men òg verst, var det å lesa om då ho levde på «livets skuggeside». Landsbylivet i Chile blir òg godt skildra, men blir kanskje vel langdrygt? Eg tykkjer likevel det er interessant å få innsyn i chilensk liv og kultur.

Men aller mest likar eg nok boka fordi ho så sterkt får fram verdien av familie. Den er aldri utan håp som har ein familie som bryr seg!

Boka er på 398 sider.

Anne

Historien om Fru Berg

Ingvild H.Rishøi: Historien om Fru Berg

Dette er ei novellesamling med fem noveller. Til forskjell frå mange andre novellesamlingar, inneheld denne samlinga gode noveller som det går an å få noko ut av utan å vera litteraturmeldar. Dersom ein tek seg tid til å lesa lengre noveller i klasserommet, vil fleire av dei kunna fungera godt til det, etter mi meining. Dette er ei tynn, lita bok som òg vil vera kjekk å ha med seg på reise.

Novellene handlar om menneske som slit anten med problem dei har sjølv, eller med relasjonar til andre i familien som slit. Eit par av novellene er fortalt gjennom barneauge, der barnet er tilskodar til ei mor eller ein bror som har psykiske problem. Novellene er veldig godt fortalt, og ein kan nærast kjenna på det såre og hjelpelause.

Novellesamlinga var nominert til Brage-prisen i 2011.

Les gjerne bokmeldinga på: http://www.nrk.no/nyheter/kultur/litteratur/1.7481281  i tillegg.

Anne

Fjorden

Lars Ove Seljestad: Fjorden

Dette var boka vår denne gongen i litteraturgruppa her på skulen. Dei fleste av oss var einige om at dette var ei bok me var glade for å ha lese. Det er ei var og sår bok som gav oss mykje å tenka over.

 Det meste i denne boka skjer på det indre planet. Eg-personen er i rommet der faren nett er død, og han begynner å tenka over forholdet mellom dei. Kvifor lika aldri faren han? Kva gjekk galt? Var det bare faren si skuld, eller var det hans eiga skuld? Einaste gongen han kjente at han og faren var på lag, var då dei arbeidde i båten. Turen då dei skulle henta denne båten, er ei sentral hending i boka.

Eg-personen hadde planar om at han sjølv skulle bli ein heilt annleis og betre far for sine barn, men tviler på at han lukkast i det. Kva gjekk galt?

Boka er skriven på «Odda-nynorsk» og i eit poetisk språk, men er lett å lesa,  237 sider.

Anne

Si at du lyver

Silvia Henriksdottir: Si at du lyver

Dette er ei sjølvbiografisk roman om oppveksten og livet til Silvia Henriksdottir. Ho veks opp på Færøyane og familien tilhøyrer Nardus-menigheten. Dette er ei kristen forsamling som meiner dei sjølv er dei einaste sanne kristne, sjølv om dei er få, og som blant anna har strenge krav til koss ein skal gå kledd og kva ein kan gjera og ikkje gjera. Silvia blir difor tidleg ei jente som skil seg ut både i klesdrakt og alt ho ikkje kan vera med på.

Men i tillegg har Silvia det vanskeleg på heimebane. Faren, som ho etter kvart forstår ikkje er den biologiske faren likevel, misbrukar henne, og oppfører seg innimellom slik at livet kjennest utrygt for resten av familien. Eg tar med ei lite utdrag frå koss heimturen frå møte kunne arta seg:

«Hvis han svingte til venstre, var det hjemover, og praten ville begynne. Viss han svingte til høyre, ville stillheten vare. Men han gjorde det bare når det var mørkt. Ellers var det ingen vits. Men ofte var det mørkt, og han svingte til høyre. Stillheten frøs mitt indre mens vi kjørte ned til kaien og helt ut på den ytterst piren. Piren, hvor man måtte kjøre fram og tilbake mange ganger for å kunne snu. Og det gjorde han. Kjørte fram og tilbake, og grensen mellom piren og havet var usynlig og hårfin i mørket. Fram…heeelt fram. Og så tilbake… heelt tilbake, mange ganger. Kan man kjøre ti centimeter lenger fram denne gangen, tro? Jo da, det går sikkert greit. Fraaam… lite grann mer…går det, tro? Han koste seg. Vi andre holdt pusten og priste oss lykkelige når vi endelig var på vei hjemover.»

I tillegg er mora fjern og mest opptatt av seg sjølv. Etter kvart blir det viktig for Silvia å finna ut kven ho eigentleg er, kven var faren og kva skjedde etter at han døydde? Kvifor har alt blitt halde hemmeleg for henne?

Sjølv om tema som blir tatt opp er alvorlege, er ikkje boka utan humor. Boka får godt fram forvirringa og paradoksa som Silvia opplever i oppveksten. Ho skriv sjølv til slutt: «Derfor vil jeg fortelle historien om Silvia Henrikka Hansen. Slik hun har opplevd den og fått den fortalt.» Ei personleg, interessant og gripande historie.

Boka er på 313 sider.

Anne

Sangen om en brukket nese

Arne Svingen: Sangen om en brukket nese

Bart er 12 år, blir 13 litt uti boka. Hovudpersonen skildrar seg sjølv som ein som står i den ytste ringen i skulegarden. Boka får godt fram «skulegardshierarkiet» som alle barn kjenner godt til, men som me vaksne nok ofte vel å oversjå eller bortforklara. Det er bare ein som står lenger «ute» enn han sjølv, og det er Bertram. Tenk om han blir litt meir populær, då må ein annan av dei i den ytste ringen overta hans plass. Bart fryktar at det kan bli han sjølv.

Men dette er ikkje alt, og kanskje heller ikkje det mest krevjande Bart har å stri med. Me forstår etter kvart at Bart si mor ikkje er som andre mødre. I tillegg kjenner han ikkje far sin. Mora har sagt at han heiter «John Jones», og Bart søkjer på nettet for å prøva å finna han, men det er jo ein del å ta av.

Nokre vil kanskje oppleva at det skjer litt lite i starten, men dette tar seg opp utover i boka. Vendepunktet kjem når Bart bestemmer seg for å vera ærleg om koss han har det. Som alltid skriv Svingen godt, boka er sår og humoristisk på same tid.

Anne

Ismannen

Anders Bortne: Ismannen

Marius er ein gut på 12-14 år. Han er lynande skarp, men det er jo ikkje alltid det hjelper på populariteten. Tvert om angrar han ofte på det han seier fordi det får han til å skilja seg ut, eller som om han vil framstå betre enn dei andre. Men det som framfor alt gjer situasjonen til Marius annleis, er at han har Ismannen til far. Ein far som stadig vekk skal setja nye verdsrekordar i isbading og liknande. Problemet er at dette tar heile fokuset til faren, og han blir lite far for Marius, i staden opplever Marius at han bør passa på faren. Mora har hatt kreft og det kjem fram at dette har endra henne. Det ligg som ein undertone at sjukdommen kan dukka opp igjen. Synsvinkelen ligg heile tida hjå Marius, og me får innsyn i hovudet til eit barn som får/tar på seg eit stort ansvar for å halda familien saman. Denne boka er noko «mørkare» enn Svingen si bok. Boka er på 213 sider og er etter mi meining godt skriven.

Anne

Huset du elsket

Huset du elsket av Tatiana de Rosnay

Liker du bøker i 2. person og bøker forma som brev? Dette er boka for deg. Her skriv Rose til sin døde ektemann om minner, venner, fortid og framtid. Viktigaste punktet i alt ho skriv er om kampen for å bevare huset som ho og mannen elska, huset som har vore i familien til mannen i generasjonar. Nå er rivinga av huset ein del av planen om å fornye Paris sin gamle fasade, noko Rose ikkje liker tanken på og som ho skal kjempe i mot om ho så må døy.

Både spennande og godt lesestoff, ikkje bare om kampen for å behalde eit hus, men òg om godt bevarte løyndommar, Paris på 1800-talet, bortgøymte minne og ein familie. Boka er ikkje lang og det er lett å bli hekta på å lese vidare vidare vidare. Då seier det seg nesten sjølv at dei 171 sidene går fort å lese. Dette er ei bok som du kan kose deg med mens du les.

Mai Lene

Menneskets del

Kari Hotakainen: Menneskets del

Nå har eg lese ei snodig bok. Denne boka er veldig finsk, eg veit ikkje kva adjektiv som elles er dekkande. Dersom eg skal prøva å skildra ho, må det bli noko slikt som humoristisk, rar, tragisk, samfunnskritisk.

Salme Malmikunna møter ein forfattar på ei messe. Forfattaren slit med skrivesperre og treng ei god historie. Han oppdagar at Salme er ein dyktig forteljar og tilbyr henne pengar for livshistoria hennar. Salme treng pengar og går med på dette. Etter kvart får me innsyn i livet til heile familien, mannen og dei tre barna til Salme. Me forstår gradvis at noko alvorleg har hendt som har påverka heile familien og dette har noko med kvifor ho treng desse pengane så sårt at ho vil utlevera seg sjølv.

Eg fekk aldri heilt tak på kronologien i denne romanen, men til slutt oppdagar me den store samanhengen, så om noko kjem litt hulter til bulter, slik det ofte gjer når eit menneske fortel, så er rådet mitt å ikkje henga seg opp i tidsperpektiva undervegs i lesinga. Skrivemåten er òg særeigen på ein annan måte. Då eg las dei første sidene, kjendest det som om eg høyrde «jabbinga» til Salme, og eg tenkte at dette får eg gnagsår i øyrene av. Språket er altså svært munnleg, særleg i starten, eller så var det bare det at eg blei van med stilen etter kvart, for utover i boka opplevde eg ikkje språket som noko problem.

Boka er på 271 sider.

Les gjerne òg omtalen på http://www.nrk.no/nyheter/kultur/litteratur/1.7817422

Anne